Skip to main content

Observer Matrisi

Platform, model lifecycle event'lerini yönetmek için Observer pattern kullanır. Her model için ilgili observer tanımlıdır.

Observer Listesi​

Kullanıcı Yönetimi​

  • UserObserver - User modeli için

    • UUID oluşturma
    • İlk kullanıcıya superadmin rolü atama
    • UserDetail ve UserSetting otomatik oluşturma

  • UserDetailObserver - UserDetail modeli için

    • UUID oluşturma

  • UserSettingObserver - UserSetting modeli için

    • UUID oluşturma
    • Varsayılan ayarlar (locale: tr, timezone: Europe/Istanbul)

RBAC​

  • RoleObserver - Role modeli için

    • UUID oluşturma

  • PermissionObserver - Permission modeli için

    • UUID oluşturma

Organizasyon & Müşteri​

  • OrganizationObserver - Organization modeli için

    • UUID oluşturma
    • Slug üretimi (name'den)

  • CustomerObserver - Customer modeli için

    • UUID oluşturma

  • CustomerDetailObserver - CustomerDetail modeli için

    • UUID oluşturma

Başvurular​

  • ApplicationObserver - Application modeli için

    • UUID oluşturma

  • ApplicationSubjectObserver - ApplicationSubject modeli için

    • UUID oluşturma

İçerik & Raporlar​

  • ContentObserver - Content modeli için

    • UUID oluşturma
    • Slug üretimi (title'den)

  • ReportObserver - Report modeli için

    • UUID oluşturma

Bildirimler & Entegrasyonlar​

  • NotificationObserver - Notification modeli için

    • UUID oluşturma

  • ApiKeyObserver - ApiKey modeli için

    • UUID oluşturma
    • Key hash'leme (key_prefix + random string)

  • IntegrationObserver - Integration modeli için

    • UUID oluşturma

Lokalizasyon & Para Birimi​

  • LocaleObserver - Locale modeli için

    • UUID oluşturma (gerekirse)

  • CurrencyObserver - Currency modeli için

    • UUID oluşturma (gerekirse)

  • TranslationObserver - Translation modeli için

    • UUID oluşturma (gerekirse)

Sistem​

  • AuditLogObserver - AuditLog modeli için
    • UUID oluşturma (gerekirse)

Sanctum​

  • PersonalAccessTokenObserver - PersonalAccessToken modeli için
    • UUID oluşturma
    • Device, IP, location bilgilerini metadata'ya kaydetme

Observer Kayıt​

Observer'lar AppServiceProvider içinde kayıtlıdır:

use App\Models\User;
use App\Observers\UserObserver;

public function boot(): void
{
    User::observe(UserObserver::class);
    // ... diğer observer'lar
}

Observer Event'leri​

Her observer aşağıdaki event'leri dinler:

  • creating - Model oluşturulmadan önce
  • created - Model oluşturulduktan sonra
  • updating - Model güncellenmeden önce
  • updated - Model güncellendikten sonra
  • deleting - Model silinmeden önce
  • deleted - Model silindikten sonra
  • restoring - Model geri yüklenmeden önce
  • restored - Model geri yüklendikten sonra

Örnek Observer​

namespace App\Observers;

use App\Models\User;
use Illuminate\Support\Str;

class UserObserver
{
    public function creating(User $user): void
    {
        if (empty($user->uuid)) {
            $user->uuid = (string) Str::uuid();
        }
    }

    public function created(User $user): void
    {
        // İlk kullanıcıya superadmin rolü atama
        if (User::count() === 1) {
            $superadminRole = Role::where('slug', 'mgmt.superadmin')->first();
            if ($superadminRole) {
                $user->roles()->attach($superadminRole->id);
            }
        }

        // UserDetail ve UserSetting otomatik oluşturma
        $user->detail()->create([]);
        $user->setting()->create([]);
    }
}

İlgili Dokümantasyon​